Τι βλέπω;

Η πολυκατοικία Παπαλεονάρδου είναι νεοκλασική με εκλεκτικιστικά στοιχεία και αρ νουβώ επιρροές. Ο αρχιτέκτονας Κώστας Κιτσίκης ακολούθησε την τάση της εποχής, κατά την οποία ήταν αρκετά συχνός ο συνδυασμός νέων αρχιτεκτονικών ρευμάτων με παλαιότερα, συνηθέστερα ο συνδυασμός του κλασικισμού με το μοντερνισμό. Έχει χαρακτηριστεί διατηρητέα και σήμερα στεγάζει την Ακαδημία Λυρικής Τέχνης Maria Callas.

Τι δε βλέπω;

O Σπυρίδων Παπαλεονάρδου ανέθεσε στην κατασκευαστική εταιρεία Μπετόν Αρμέ την ανέγερση του κτιρίου. Εδώ έζησε η Μαρία Κάλλας με την οικογένειά της από το 1936 έως το 1945. Το κτίριο ωστόσο ήταν γνωστό και ως κατάληψη «Σκαραμαγκά», από τον ομώνυμο κάθετο δρόμο. Πριν την κατάληψη, ήταν εγκαταλειμμένο και η διακίνηση ναρκωτικών στη γειτονιά ήταν ο κανόνας. Σύμφωνα με κατοίκους της περιοχής, η κατάληψη ανέκοψε αυτήν την παρακμή και το κτίριο γλίτωσε την κατάρρευση. Σύμφωνα, όμως με την τότε κυβέρνηση και τον υπουργό δημόσιας τάξης Νίκο Δένδια, οι καταλήψεις ήταν χώροι εγκληματικών δραστηριοτήτων και εξέφρασε δημόσια την πεποίθηση ότι η συγκεκριμένη κατάληψη αποτελούσε προσβολή στη Μαρία Κάλλας και στο «ελληνικό πολιτιστικό πρότυπο». Επίσης, στα σχέδια της κυβέρνησης ήταν η αξιοποίηση του χώρου για πολιτιστική χρήση, άμεσα συνδεδεμένη με τη Μαρία Κάλλας. Ο Δένδιας διηύθυνε την επιχείρηση εκκένωσης του κτιρίου, αλλά τελικά η αστυνομία δε βρήκε τίποτα επιλήψιμο, αν και πραγματοποιήθηκαν συλλήψεις. Λίγες εβδομάδες μετά την εκκένωση της κατάληψης, το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο, στο οποίο ανήκε το κτίριο, έμμεσα ακύρωσε τα επιχειρήματα της κυβέρνησης λέγοντας ότι η αναστήλωση και ανακαίνιση του κτιρίου είναι ασύμφορη. Έπειτα παρέμεινε σε αχρηστία για πάνω από 10 χρόνια, ώσπου βρέθηκε τελικά χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά κονδύλια και στέγασε την Ακαδημία Λυρικής Τέχνης Maria Callas. Η πολιτική μηδενικής ανοχής στις καταλήψεις  δεν προκάλεσε μόνο οξείες αντιδράσεις στον αντιεξουσιαστικό χώρο, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση προκάλεσε τη δυσαρέσκεια της ευρύτερης κοινωνίας, καθώς τελικά η επιχείρηση της αστυνομίας δεν εξυπηρέτησε κανέναν άμεσο πολιτιστικό σκοπό, αλλά μόνο πολιτικό και επικοινωνιακό για τη συντηρητική κυβέρνηση.

Πληροφορίες

• Διεύθυνση: Πατησίων 61 & Σκαραμαγκά

Βιβλιογραφία