Τι βλέπω;

Όπως προκύπτει και από το όνομα, η πλατεία είναι αφιερωμένη στους πολεμιστές του Μακεδονικού Αγώνα, 9 εκ των οποίων τιμούνται με ρεαλιστικές μαρμάρινες προτομές παρατεταγμένες στη σειρά. Πιο συγκεκριμένα, οι προτομές είναι αφιερωμένες στους Αλέξανδρο Πετρίδη, Γεώργιο Βολάνη, Ευθύμιο Καούδη, Ηλία Δεληγιαννάκη, Καπετάν Κώττα, Παύλο Γυπάρη, Δημήτρη Καλαποθάκη, Παύλο Μελά και Ίωνα Δραγούμη. Οι προτομές συχνά πέφτουν θύματα βανδαλισμού με χρωστικές ουσίες. Μετά την τελευταία διαμόρφωση, η πλατεία έχει μια αμφιθεατρική λογική και το θετικότερο στοιχείο της είναι η απρόσκοπτη προοπτική προς ένα σπάνιο μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, το ναό της Παναγίας Αχειροποιήτου. Οι αλέες έχουν χαμηλή φύτευση στα εκατέρωθεν παρτέρια και μεγάλο πλάτος. Το βράδυ, ο φωτισμός της πλατείας είναι αρκετά «θεατρικός».

Τι δε βλέπω;

Υπάρχει, ωστόσο και η άποψη των νοσταλγών της παλιάς πλατείας. Η σημερινή πλατεία δε θυμίζει σε τίποτα την παλαιά και τις αναμνήσεις που εκείνη έφερε. Ήταν κατάφυτη, με ψηλά δέντρα, οι προτομές πιο κατανεμημένες στο χώρο, υπήρχε παιδική χαρά, σιντριβάνι, θάμνοι, λουλούδια, ζώνες πλακόστρωτου, παγκάκια και παιδιά έπαιζαν ποδόσφαιρο. Όταν εμφανίστηκαν άστεγοι, ο δήμος έκλεισε το σιντριβάνι και τη βρύση με πόσιμο νερό, ενώ κόπηκαν και τα πρώτα δέντρα. Έπειτα, η πλατεία ήταν εργοταξιακός χώρος για πολλά χρόνια, εξαιτίας των έργων κατασκευής του μετρό. Για το λόγο αυτόν οι προτομές είχαν μεταφερθεί σε άλλες τοποθεσίες, γεγονός που έδωσε αφορμή σε εθνικιστές να υποστηρίζουν ότι τα γλυπτά αφαιρούνται μόνιμα, ως μέρος της Συμφωνίας των Πρεσπών, η οποία –μεταξύ άλλων- προέβλεπε την erga omnes συνταγματική μετονομασία του γειτονικού κράτους ως Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας.

Βιβλιογραφία