Τι βλέπω;

Ο ορειχάλκινος ανδριάντας ύψους 3,13μ, έργο του Μέμου Μακρή, είναι τοποθετημένος σε βαθμιδωτό βάθρο και απεικονίζει τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄ όρθιο, με ιερατικό ένδυμα και με την ποιμαντική ράβδο. Το ύφος του γλυπτού είναι σοβαρό, αντίστοιχο των δύσκολων καιρών που πέρασε ο κυπριακός λαός και ο ίδιος ως πρόεδρος της Κύπρου.

Τι δε βλέπω;

Το γλυπτό είναι αντίγραφο του πρωτότυπου ανδριάντα που βρίσκεται στο προεδρικό μέγαρο της Κύπρου. Ήταν δωρεά της Μονής Κύκκου προς το Δήμο Αθηναίων. Ο Μακάριος (1913- 1977, κατά κόσμον Μιχαήλ Μούσκος), πρώην μητροπολίτης Κιτίου, έγινε αρχιεπίσκοπος της Κύπρου το 1950, όταν το νησί ήταν ακόμα βρετανική αποικία. Μαζί με τον Γεώργιο Γρίβα, ίδρυσαν την ΕΟΚΑ και οργάνωσαν την ένοπλη ανατροπή της αποικιοκρατίας, με απώτερο σκοπό την ένωση με την Ελλάδα. Εξαιτίας της έντονης διστακτικότητας των ελληνικών κυβερνήσεων, της άρνησης των βρετανικών κυβερνήσεων να διαπραγματευτούν, της απειλής της Τουρκίας, ως ενδιαφερόμενο μέρος πάνω στο νησί, αλλά και των ψυχροπολεμικών ισορροπιών που ήταν εύθραυστες, σταδιακά απομακρύνθηκε η ιδέα της ένωσης με την Ελλάδα. Ο Μακάριος έζησε έναν πολυτάραχο πολιτικό βίο, από την ίδρυση της ΕΟΚΑ, έως την εξορία στις Σεϋχέλλες από τους Βρετανούς, τη διεθνοποίηση του κυπριακού ζητήματος, την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960, την ανάληψη της προεδρίας, τις συγκρούσεις με την ένοπλη τουρκοκυπριακή οργάνωση ΤΜΤ και τα ψυχροπολεμικά παιχνίδια των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ στην περιοχή. Έπειτα, δεν έλειψαν οι ασφυκτικές πιέσεις της ελληνικής χουντικής κυβέρνησης Παπαδόπουλου για ένωση με την Ελλάδα και σε συνεργασία με τη νεότερη κυπριακή οργάνωση ΕΟΚΑ Β, έγινε πραξικόπημα εναντίον του από την επόμενη ελληνική χουντική κυβέρνηση Ιωαννίδη. Ακολούθησαν τρομοκρατικά χτυπήματα της ΕΟΚΑ Β΄ σε αριστερούς, Τουρκοκύπριους και στον ίδιο τον Μακάριο. Με το πρόσχημα της προστασίας των Τουρκοκυπρίων, το πραξικόπημα έδωσε την αφορμή στην Τουρκία να εισβάλει στην Κύπρο το καλοκαίρι του 1974 και να καταλάβει το 33% του νησιού, όπως ισχύει μέχρι σήμερα. Η πάγια θέση της Τουρκίας ήταν να μην ενωθεί η Κύπρος με την Ελλάδα, ούτε να είναι ανεξάρτητο κράτος, διότι θα περιόριζε σημαντικά τα συμφέροντά της στην ανατολική Μεσόγειο. Μετά τη λήξη του πολέμου, και μέχρι το θάνατό του, ο Μακάριος, μαζί με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Ραούφ Ντενκτάς, έθεσαν τις βάσεις της επίλυσης του Κυπριακού προβλήματος για ένα ομοσπονδιακό διζωνικό κράτος, θέμα το οποίο όμως παραμένει άλυτο έως σήμερα, παρόλο που η Κύπρος είναι κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πληροφορίες

• Διεύθυνση: Λ. Β. Σοφίας- Πύργος Αθηνών

Βιβλιογραφία