Τι βλέπω;

Ο βυζαντινός αυτός ναός κατασκευάστηκε στη θέση παλαιότερου χριστιανικού ναού, από τον οποίο σώζεται μόνο ένα τμήμα του κυρίως ναού και η ανατολική πλευρά του. Ο τρούλος και το μεγαλύτερο μέρος του ναού κατασκευάστηκαν μεταγενέστερα και σε διαδοχικές φάσεις, σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα μιμούμενα ανεπιτυχώς τα γνήσια στοιχεία του αρχικού ναού, όπως το τύμπανο της δυτικής πλευράς που μιμείται το βόρειο και το νότιο, αλλά υπάρχουν και άλλες σοβαρές αστοχίες, όπως οι δυσανάλογοι εσωτερικοί κίονες. Το δάπεδο είναι υπερυψωμένο κατά περίπου μισό μέτρο από αυτό του αρχικού ναού. Ο τύπος του ναού αρχικά εντάχθηκε στην κατηγορία του σύνθετου τετρακιόνιου, ενώ στην πραγματικότητα ήταν μία παραλλαγή αυτού του τύπου. Κανονικά, εντάσσεται στην κατηγορία του τρουλαίου τετρακιόνιου σταυροειδή εγγεγραμμένου με νάρθηκα. Ο διάκοσμος του πρωιμότερου ναού δείχνει ότι πρόκειται για κτίσμα των πρώτων χρόνων της βυζαντινής αρχιτεκτονικής (π.χ. περιορισμένη διακόσμηση, εκτεταμένη χρήση απλού τούβλου). Η μετέπειτα μικτή χρήση πρώιμων και όψιμων στοιχείων στη μορφή του ναού, καθιστά δύσκολη τη χρονολόγησή του, αλλά πιθανότατα είναι του 11^ου αιώνα. Οι προσθήκες από τη βυζαντινή εποχή έως τη νεότερη, έχουν αλλοιώσει σε υπερβολικό βαθμό το μνημείο, κάτι που είναι πολύ ορατό τόσο χρωματικά, όσο και στις αναλογίες, όπως για παράδειγμα το εξαιρετικά δυσανάλογο ύψος του τρούλου και οι δυσανάλογοι όγκοι που προστέθηκαν κατά τον 20^ο αιώνα. Σε απόσταση περίπου 25 μέτρων, βρίσκονται ρωμαϊκοί κίονες μίας στοάς, οι οποίοι πιθανότατα είναι λείψανα του αίθριου της πρωτοχριστιανικής βασιλικής ή ενός βαλανείου (χώρος λουτρών).

Τι δε βλέπω;

Ο παλαιότερος ναός ήταν αφιερωμένος στους Αγίους Θεοδώρους. Στην Αγία Αικατερίνη αφιερώθηκε αφού έγινε μετόχι της Μονής Σινά (1767) και βάσει του γεγονότος αυτού, κατασκευάστηκε στην περιοχή και η «Βρύση του Σιναΐτη». Η περιοχή αυτή έχει και το λατινογενές τοπωνύμιο Κουντίτο, προερχόμενο από τους Φλωρεντίνους κατακτητές του 15^ου αιώνα, οι οποίοι έχτισαν ένα είδος υδραγωγείου (aquedotto) πάνω σε κατάλοιπα αρχαίων αγωγών. Μια άλλη εκδοχή είναι η ονομασία αυτή να αποτελεί παραφθορά του γαλλικού conduite d’ eau (αγωγός νερού).

Πληροφορίες

• Διεύθυνση: Χαιρέφωντος, Λυσικράτους, Γαλανού και Γκούρα

Βιβλιογραφία