Τι βλέπω;

Το αντιτορπιλικό Βέλος ΙΙ έχει μήκος 115μ και πλάτος 12μ. Υποστηριζόταν από πλήρωμα 273 ατόμων και στα τεχνικά του χαρακτηριστικά περιλαμβάνονταν 2 μονόκαννα πολυβόλα, 5 τορπιλοσωλήνες, 2 τριπλοί τορπιλοσωλήνες, 2 εκτοξευτήρες με 48 ανθυποβρυχιακές βομβίδες, 4 κατευθυνόμενα βλήματα εδάφους- αέρος και 12 βόμβες βυθού. Συμμετείχε σε πολλές διασυμμαχικές ασκήσεις και έδρασε κατά τη διάρκεια των ελληνοτουρκικών κρίσεων (1964, 1967, 1974, 1987). Είναι το ένα από τα 4 πλοία αυτού του τύπου που σώζονται παγκοσμίως. Τα άλλα τρία βρίσκονται στις ΗΠΑ. Το Α/Τ Βέλος ΙΙ σήμερα λειτουργεί ως Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνα.

Τι δε βλέπω;

Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας (1967- 1974), είχαν ξεκινήσει συλλήψεις αξιωματικών, οι οποίοι οργάνωναν την ανατροπή του καθεστώτος (Κίνημα του Ναυτικού). Το πλοίο, με κυβερνήτη τον Αντιπλοίαρχο Νικόλαο Παππά, κατέπλευσε στο Fiumicino της Ιταλίας. Τα μέλη του πληρώματος ζήτησαν πολιτικό άσυλο κι έζησαν εξόριστοι εκεί, μέχρι την πτώση του καθεστώτος. Οι δικτάτορες είχαν καταφέρει να εξασφαλίσουν τον έλεγχο και την ακλόνητη στήριξη των σωμάτων ασφαλείας και να αποδυναμώσουν τις δυνάμεις που στήριζαν το βασιλιά. Το Πολεμικό Ναυτικό, ωστόσο, είχε τη δυνατότητα ακόμα να οργανώσει αντικαθεστωτική δράση, η οποία όμως επλήγη εκ των έσω. Όσον αφορά την ιστορία του ίδιου του πλοίου, ναυπηγήθηκε στη Βοστώνη, έδρασε σε επιχειρήσεις του Αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού στον Ειρηνικό Ωκεανό κατά της Ιαπωνίας και μαζί με άλλα 3 παρόμοια αντιτορπιλικά, παραχωρήθηκε στο τότε Ελληνικό Βασιλικό Ναυτικό, στο πλαίσιο της αμοιβαίας βοήθειας ΗΠΑ- Ελλάδας. Με τη μετατροπή του σε μουσείο, παρέμεινε στην Αθήνα για πολλά χρόνια και αργότερα έφτασε στη Θεσσαλονίκη, όπου και παραμένει έως σήμερα. Η αρχική θέση του ήταν κοντά στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Η τοποθεσία αυτή ήταν εξαιρετικά κακή επιλογή, διότι αφενός δεν ταίριαζε στον περιβάλλοντα χώρο, αφετέρου υπέστη σοβαρή ζημιά το 2023 εξαιτίας σφοδρών ανέμων. Κατά συνέπεια, η μεταφορά του στο λιμάνι της πόλης υπήρξε η σοφότερη επιλογή.

Βιβλιογραφία